JIC Rakor Nedir? 37° Konik Bağlantı ve Ölçü Tablosu
JIC rakor, 37 derecelik konik yüzeyin metal metale oturmasıyla sızdırmazlık sağlayan inç ölçülü bir bağlantı tipidir. Bu sayfada ölçü tablosunu, diş karşılıklarını ve hangi durumda tercih edilmesi gerektiğini bulacaksınız.
6 dakikalık okuma · 10 satırlık ölçü tablosu · 5 sık sorulan soru
Kısaca JIC rakor
JIC (Joint Industry Council) rakor, boru ya da hortum ucundaki 37 derecelik konik yüzeyin karşı parçanın aynı açıdaki oturma yatağına bastırılmasıyla sızdırmazlık sağlar. Arada conta, O-ring ya da sızdırmazlık bandı yoktur; kapatmayı doğrudan metalin metale oturması yapar.
Standardı SAE J514, uluslararası karşılığı ISO 8434-2'dir. Dişleri inç esaslı UNF (ince adımlı) dişlerdir, metrik değildir.
Elinizdeki parça JIC mi, nasıl anlarsınız?
Sahada en çok karıştırılan üç tip vardır. Ayırt etmenin pratik yolu şudur:
- Koni açısı 37° ve yüzey çıplak metalse → JIC. Koni belirgin şekilde yayvandır.
- Koni açısı 24° ise → metrik DIN 2353 rakordur. Koni daha diktir ve genellikle kesme bilezikli bağlantıyla kullanılır.
- Uçta koni yok, düz bir yüzey ve o yüzeyde O-ring yuvası varsa → ORFS rakordur.
Kesin ayrım için dişi ölçün: JIC dişleri 7/16-20, 9/16-18, 3/4-16 gibi "çap – diş sayısı" biçiminde okunur. Metrik rakorda ise M16×1,5 gibi bir karşılık çıkar.
JIC ölçü tablosu
Aşağıdaki tablo, sipariş verirken kullanılan "dash" numarası (–4, –6, –8…), boru dış çapı ve diş karşılığını birlikte gösterir. Telefonda ölçü verirken dash numarasını söylemeniz yeterlidir.
Kaç bara dayanır?
JIC rakorun çalışma basıncı ölçüsüyle birlikte düşer. Küçük ölçülerde (–4, –6) 310–350 bar aralığına kadar çıkılabilirken, 1" ve üzeri ölçülerde 200 barın altına iner. Hattın basıncını rakor değil, en zayıf eleman belirler: hortum, kovan ve rakorun üçü birden değerlendirilmelidir.
Nerede tercih edilir, nerede edilmez
JIC bağlantı özellikle Amerikan menşeli iş makinelerinde, tarım makinelerinde ve forkliftlerde yaygındır. Sökülüp takılması kolaydır, aynı bağlantı defalarca açılıp kapatılabilir.
Buna karşılık yüksek titreşimli hatlarda metal metale oturan yüzey zamanla gevşeyip sızdırabilir. Kırıcı, presleme ve sürekli darbeli çalışan hatlarda ORFS bağlantı daha güvenlidir.
Montajda dikkat edilecekler
- Koni yüzeyinde çizik, ezik veya pas olmamalıdır; metal metale oturan bir yüzeyde en küçük çizik sızdırma yapar.
- Somun aşırı sıkılmamalıdır. Fazla tork koniyi ezer ve bir daha sızdırmazlık sağlanamaz.
- Elle sıkıp oturttuktan sonra anahtarla verilecek ek dönüş genellikle 1/4 – 1/2 tur aralığındadır.
- Sızdıran bir JIC bağlantıya sızdırmazlık bandı sarmak çözüm değildir; sorun koni yüzeyindedir.
JIC 37° ölçü ve diş karşılıkları (SAE J514)
| Dash | Boru dış çapı | Diş (UNF) | Anahtar ağzı | Yaklaşık çalışma basıncı |
|---|---|---|---|---|
| –4 | 1/4" | 7/16" – 20 | 9/16" | 350 bar |
| –5 | 5/16" | 1/2" – 20 | 5/8" | 350 bar |
| –6 | 3/8" | 9/16" – 18 | 11/16" | 310 bar |
| –8 | 1/2" | 3/4" – 16 | 7/8" | 275 bar |
| –10 | 5/8" | 7/8" – 14 | 1" | 240 bar |
| –12 | 3/4" | 1.1/16" – 12 | 1.1/4" | 210 bar |
| –14 | 7/8" | 1.3/16" – 12 | 1.3/8" | 210 bar |
| –16 | 1" | 1.5/16" – 12 | 1.1/2" | 170 bar |
| –20 | 1.1/4" | 1.5/8" – 12 | 1.7/8" | 140 bar |
| –24 | 1.1/2" | 1.7/8" – 12 | 2.1/8" | 100 bar |
Tablo yatay olarak kaydırılabilir. Değerler bilgi amaçlıdır; sipariş öncesi ölçüyü teyit etmenizi öneririz.
Sık Sorulan Sorular
JIC rakor kaç derecedir?
JIC rakor 37 derecedir. Konik yüzeyin açısı 37° olup sızdırmazlık bu yüzeyin karşı parçaya metal metale oturmasıyla sağlanır. 24 derece olan bağlantı JIC değil, metrik DIN 2353 rakordur.
JIC ile ORFS rakor arasındaki fark nedir?
JIC 37 derecelik konik yüzeyle metal metale sızdırmazlık yapar. ORFS ise düz yüzeydeki O-ring ile kapatır. ORFS titreşime karşı daha dayanıklıdır ve daha yüksek basınçlara çıkar; JIC ise daha yaygın ve daha ekonomiktir.
JIC rakorda conta kullanılır mı?
Hayır. JIC bağlantıda conta, O-ring veya sızdırmazlık bandı kullanılmaz. Sızdırmazlığı 37 derecelik koni yüzeyi sağlar. Bağlantı sızdırıyorsa koni yüzeyinde çizik veya ezik vardır ya da tork yanlıştır.
JIC rakor dişleri metrik midir?
Hayır, JIC dişleri inç esaslı UNF dişlerdir. Örneğin 1/2" boru için diş 3/4"-16 UNF ölçüsündedir. M16×1,5 gibi bir ölçü okuyorsanız elinizdeki parça JIC değil metrik rakordur.
JIC rakor kaç bar basınca dayanır?
Ölçüye göre değişir. –4 ve –6 gibi küçük ölçüler 310–350 bar aralığına çıkarken, 1" (–16) ölçüsünde yaklaşık 170 bara, 1.1/2" ölçüsünde 100 bar seviyesine iner. Hattın gerçek basıncını rakor, hortum ve kovandan en zayıf olanı belirler.